tw2016_1024x1024

Tại sao tôi đọc The Economist, và tại sao bạn cũng nên làm thế

Tôi từng là một thằng nghiện tin tức.

Tôi còn nhớ những ngày học phổ thông, tôi đọc ngấu nghiến những trang báo mạng của Việt Nam, từ “người nhớn” như Dân Trí, VnExpress cho tới trẻ trâu như Kênh 14. Tôi muốn trở thành một người thông minh và hiểu biết; chẳng phải bố mẹ nào cũng khuyến khích con cái xem thời sự và đọc báo để hiểu biết xã hội tăng lên ư? Thế là tôi đọc tất cả những gì có thể – âm nhạc, điện ảnh, công nghệ, xã hội, chính trị, thể thao, v.v…

Nhưng cuộc sống không cho phép tôi dành nhiều thời gian cho tin tức như thế. Tôi nhận ra rằng trên đời này có quá nhiều tin tức, và một giờ đồng hồ tôi dành để đọc tin có nghĩa là một giờ tôi đang đứng yên hoặc thụt lùi trên hành trình chạm tới mục tiêu của mình. Thêm vào đó Facebook, Instagram, Reddit và một ngày có thể trôi qua trong nháy mắt mà tôi không đạt được một điều gì cả, ngoài việc trở nên “cập nhật” hơn.

Tôi đã thử từ bỏ tất cả tin tức và mạng xã hội. Đúng là rất khó khăn, tôi đã làm được, nhưng bù lại khả năng giao tiếp của tôi giảm đi đáng kể. Không phải ai cũng sống để startup và có thể nói về startup mỗi ngày; số người chịu đọc sách để hiểu sâu cũng ít không kém. Phần lớn xã hội rất nông cạn (đó là sự thật), họ chỉ biết đến những cái gì mới nhất và thời thượng nhất: tha thu, canh cua nấu với cái gì, hiếp dâm, giết người cướp của, biến, phốt, v.v… Bằng việc bỏ qua những gì đang xảy ra xung quanh mình và trên thế giới, tôi đã tự cô lập mình với xã hội.

Từ đây đặt ra một bài toán khó: làm thế nào để tôi có thể dành ít thời gian đọc tin tức nhất có thể, nhưng vẫn có thể nói chuyện về các vấn đề thời sự hot nhất hiện nay? Và, nếu tôi đã bỏ công sức để đọc tin tức rồi, thì có cách nào để tôi có thể thực sự thông minh và hiểu biết hơn sau khi đọc tin không, thay vì chỉ là một cái ổ cứng chứa đầy những byte thông tin lặt vặt dễ đọc, dễ nhớ và cũng dễ quên?

The Economist là một phần của câu trả lời. Phần xuất sắc nhất. Để tôi nói cho bạn tại sao.

Tin tức hàng ngày cực kỳ gây mất tập trung. Nó ăn cắp sự chú ý của bạn khỏi những dự án và con người quan trọng trong cuộc đời của bạn. Và hầu hết tin tức đều không cần thiết. Ý nghĩ rằng bạn cần phải biết về các sự kiện thế giới ngay khi chúng vừa xảy ra là một sản phẩm marketing của các thương hiệu truyền thông. Xin nhắc lại: bạn KHÔNG cần biết HẦU HẾT các tin tức trên thế giới.

Những tin tức thực sự quan trọng nhất sẽ luôn tìm đến bạn. Với tất cả các tin tức quốc tế còn lại, đã có The Economist.

Với những người đã quá mệt mỏi với vòng quay tin tức điên cuồng mỗi ngày, The Economist là một làn gió mới mát lành. Đây là một tạp chí phát hành hàng tuần có trụ sở tại London, cung cấp các tin tức chính trị, xã hội và kinh tế toàn cầu. Tạp chí này rất… không bình thường, một cách đáng ngưỡng mộ.

Để hiểu tại sao The Economist được coi là đỉnh cao của báo chí toàn cầu, bạn cần nhìn thẳng vào thực tế của văn hoá đọc hiện nay. Đọc vốn là một hoạt động thụ động; tác giả viết một câu chuyện, và bạn hấp thu nó. Một bài viết điển hình của tờ The Wall Street Journal – một nguồn tin tức xuất sắc – sẽ chỉ là một tập hợp các sự việc nhỏ xoay quanh một sự kiện. Người đọc chỉ cần đọc và hấp thu các sự việc liên quan, và sau khi đọc xong sẽ trở thành một người “cập nhật” hơn trước.

Tuy nhiên, áp dụng tinh thần này với đọc tin tức có một tác hại đáng kể. Đọc như vậy bỏ qua toàn bộ quá trình tư duy phản biện (critical thinking) về thứ đang được đọc. Khi người đọc không tư duy phản biện chút nào với bài viết, họ đang ngầm cho phép tác giả có một ảnh hưởng khủng khiếp lên góc nhìn thế giới của họ. Tác giả có thể bỏ qua các sự việc cụ thể, hoặc “bẻ chữ” theo định kiến sẵn có của họ , và người đọc sẽ không thông minh thêm được chút nào hoặc có khi là ngu đi. Và trên thực tế việc này đã xảy ra quá nhiều lần, nhất là với các tin tức được chia sẻ rầm rộ trên mạng xã hội. (“Và đám đông tôi nhìn thấy, cho dù rất trật tự và nhẫn nại, lại cho thấy sẽ thật bất hạnh cho bất kỳ kẻ nào lăm le tấn công dân tộc này”. Mỗi lần đọc lại thấy chết cười.)

Chính vì lý do này mà tôi đã trở thành fan của The Economist. Hẳn rồi, đó là một nguồn tin tức xuất sắc. Đúng, các bài đánh giá chuyên sâu của họ phải nói là đầu bảng của ngành báo chí. Tuy nhiên đó chỉ là phụ thôi. Đối với tôi, yếu tố hấp dẫn nhất ở The Economist là cách tiếp cận hoàn toàn khác của họ đối với việc viết bài, và ở một tầng thấp hơn là quan điểm khác biệt của họ về độc giả.

Về căn bản, yếu tố khiến The Economist trở nên khác biệt là cách họ hình thành các bài viết tin tức như là các bài luận thuyết phục (persuasive essays). Một bài viết thông thường sẽ nêu ra một vấn đề quan trọng, và sau đó sẽ cố gắng hết sức để thuyết phục bạn rằng các luận điểm trong bài viết đó là đúng: rằng đó thực sự là một vấn đề quan trọng, rằng cách họ diễn giải các sự việc xung quanh vấn đề là đúng đắn, tại sao kết luận của họ về vấn đề là hợp lý , và giải pháp hoặc cách tiếp cận khả thi là gì. Thông thường, họ sẽ dành một khoảng thời gian lớn để thuyết phục độc giả: hoặc đây là một vấn đề quan trọng, hoặc các vấn đề mà các nguồn tin khác đang bàn luận thật ra không đáng để nói đến chút nào.

Cách tiếp cận này cho thấy một sự tôn trọng lớn đối với độc giả. Nếu tôi dành thời gian đọc về một chủ đề, tôi buộc phải quan tâm tới nó. Chỉ viết ra một vài sự việc và hy vọng rằng tôi sẽ chấp nhận nó (hoặc không) và bỏ đi là một cách làm cẩu thả. Tuy nhiên, bằng việc cung cấp một bài phân tích trong mỗi bài tin tức, các phóng viên ở The Economist viết bài với suy nghĩ: người đọc hứng thú với việc tư duy về vấn đề. Hơn nữa, họ mong chờ bạn, con người thông minh, biết tư duy, sẽ muốn biết tại sao họ đưa ra một kết luận như vậy, thay vì chỉ biết kết luận của họ là gì. Chính vì vậy, họ trình bày bài viết sao cho tư duy trở nên trong suốt và mạch lạc nhất có thể. Điều này không chỉ cho phép bạn tư duy phản biện, mà còn khuyến khích nó; khi đọc bài của họ, bạn sẽ tự hỏi bản thân liên tục, “tôi có đồng ý với kết luận này không? Các sự việc được nêu có ủng hộ bài phân tích này không?” Cách tiếp cận này nuôi dưỡng một tâm trí chăm tư duy, và giúp chuyển người đọc từ một người tiêu thụ tin tức thụ động thành một nhà phân tích chủ động.

Bằng việc đọc The Economist, tôi đã trả lời được cả hai câu hỏi: a) tôi không cần phải đọc bất kỳ một nguồn tin tức quốc tế nào nữa bởi tất cả những thứ QUAN TRỌNG đã có trong The Economist hàng tuần rồi, tiết kiệm được rất nhiều thời gian lướt web; và b) đọc The Economist thực sự khiến tôi hiểu biết về thế giới ở một tầng sâu hơn rất nhiều.

Thôi thì trăm nghe không bằng một thấy, bạn hãy thử trải nghiệm miễn phí một ấn bản điện tử của The Economist để chứng thực những điều tôi vừa nói. Sẽ hơi khó đọc một chút đấy, nhưng không phải vì từ vựng của The Economist quá phức tạp, chỉ là bạn chưa quen với các bài phân tích mà thôi. Thử chọn đọc một vài chủ đề bạn quan tâm trước nhé.

Tham khảo: John Zeratsky @Medium, Eliezer Kanas @Erikdev

Bạn có muốn được trải nghiệm The Economist? Gói mua ebook Gold cho phép bạn nhận ấn bản điện tử của tạp chí The Economist, cộng với Harvard Business Review, trong vòng 12 tháng với tổng trị giá là $494. Đăng ký tại đây.

589 total views, 3 views today